Co nowego w nauczaniu języków – wrzesień 2026
Co nowego w nauczaniu języków – wrzesień 2026
Przedstawiamy wybór ciekawych badań i inicjatyw dotyczących nauki i nauczania języków, opublikowanych we wrześniu 2026 roku. W tym miesiącu dużo uwagi poświęcono sztucznej inteligencji, rozwijaniu mówienia i słownictwa oraz temu, dlaczego różni uczniowie mogą potrzebować różnych sposobów nauki.
Przegląd obejmuje publikacje dostępne do 22 września 2026 r.
Czy rozmowa z AI naprawdę przypomina rozmowę z człowiekiem?
Aplikacje wykorzystujące sztuczną inteligencję coraz częściej pozwalają ćwiczyć mówienie w języku obcym. Badacze sprawdzili jednak, jak taka rozmowa wygląda w praktyce. Okazało się, że kiedy pojawiało się nieporozumienie, aplikacja Speak często po prostu prowadziła rozmowę dalej, zamiast dopytać, wyjaśnić problem albo pomóc go rozwiązać.
Autorzy zwracają więc uwagę, że rozmowa z AI może być bardzo przydatna do ćwiczenia mówienia, ale nie zawsze przypomina prawdziwą rozmowę między ludźmi.
Źródło: Jiyoung Lee, Yujong Park, Conversation by design: repair and interactional competence in L2 talk with an AI speaking application, Applied Linguistics, 15 września 2026.
AI dobrze radzi sobie z tekstem, ale nadal myli się w gramatyce
Czy duży model językowy może być traktowany jako bezbłędny ekspert językowy? Naukowcy sprawdzili to na przykładzie zadań podobnych do tych, które pojawiają się na egzaminach z języka hiszpańskiego jako obcego.
Modele bardzo dobrze radziły sobie z rozumieniem tekstu i znaczenia, ale wyraźnie słabiej z gramatyką. To ważne przypomnienie, że odpowiedzi AI warto sprawdzać, szczególnie wtedy, gdy mają służyć jako wzór poprawności językowej.
Źródło: Marina Mayor-Rocher i in., Evaluating large language models with tests of Spanish as a foreign language: pass or fail?, Applied Linguistics, 10 września 2026.
Powtarzanie tego samego zadania może być bardzo pożyteczne
Czy wykonywanie tego samego zadania kilka razy ma sens? Badanie przeprowadzone wśród 104 osób uczących się angielskiego pokazuje, że tak.
Uczestnicy kilkakrotnie opowiadali tę samą historię. Z każdym kolejnym podejściem ich wypowiedzi stawały się lepiej uporządkowane, a związki między wydarzeniami — bardziej czytelne. Powtórzenie zadania po otrzymaniu informacji zwrotnej nie musi więc być nudnym „robieniem tego samego jeszcze raz”. Może być skutecznym sposobem na rozwijanie mówienia i coraz lepsze formułowanie wypowiedzi.
Źródło: Jie Qin, Dilin Liu, Jonathon Ryan, Task repetition and orientation in L2 oral narratives: a communication/content/function-focused analysis, Applied Linguistics, 15 września 2026.
Słownictwo ma ogromne znaczenie
Badanie 218 osób uczących się języka francuskiego pokazuje, jak ważna jest znajomość podstawowego, często używanego słownictwa.
Osoby, które znały więcej takich słów, lepiej rozumiały zarówno teksty pisane, jak i wypowiedzi ze słuchu. Szczególnie na początku nauki solidny zasób najczęściej używanych słów może więc mieć bardzo duże znaczenie. To pozornie oczywisty wniosek, ale badanie pokazuje, że systematyczna praca nad słownictwem pozostaje jednym z fundamentów skutecznej nauki języka.
Źródło: Amber Dudley, Emma Marsden, Dimensions of Lexical Mastery and Their Relationships with Listening and Reading Proficiency Among Beginner-to-Low-Intermediate Learners of French, Language Learning, 7 września 2026.
Nie każdy uczy się w ten sam sposób
Badanie dzieci w wieku od 8 do 13 lat przypomina, że sposób uczenia się języka może zależeć nie tylko od poziomu znajomości języka, ale także od wieku i indywidualnych możliwości poznawczych.
Naukowcy sprawdzali, jak dzieci reagują na bezpośrednie wyjaśnianie reguł językowych. Okazało się, że efekty były różne w zależności od wieku i sposobu, w jaki działała pamięć poszczególnych uczniów. Wniosek jest prosty: ta sama metoda nie musi być równie skuteczna dla wszystkich. W nauczaniu języków warto więc pozostawić miejsce na różne sposoby pracy i uczenia się.
Źródło: Wensi Zhang, Padraic Monaghan, Patrick Rebuschat, Individual differences in children’s response to explicit instruction: effects of age and memory ability, Applied Linguistics, 18 września 2026.
Nauka języka to nie tylko mówienie, słuchanie, czytanie i pisanie
Europejskie Centrum Języków Nowożytnych Rady Europy rozwija program RELANG, który pomaga lepiej łączyć programy nauczania i egzaminy z Europejskim Systemem Opisu Kształcenia Językowego (CEFR).
Podczas wrześniowych prac zwracano uwagę nie tylko na tradycyjne sprawności językowe, ale także na samodzielność uczącego się, korzystanie z kilku języków oraz mediację, czyli na przykład pomaganie innym w zrozumieniu informacji, przekazywanie treści własnymi słowami czy pośredniczenie między osobami, które nie posługują się tym samym językiem.
Pokazuje to, że współczesne nauczanie języków coraz częściej traktuje język nie tylko jako zbiór słów i reguł, lecz przede wszystkim jako narzędzie działania i porozumiewania się z innymi.
Źródło: European Centre for Modern Languages, Relating language curricula, tests and examinations to the CEFR (RELANG), wrzesień 2026.
Co warto zapamiętać?
Wrześniowe badania pokazują, że w nauce języków nowe technologie nie zastępują dobrego nauczania. Sztuczna inteligencja może być bardzo pomocna, ale najlepiej działa wtedy, gdy korzystamy z niej świadomie i sprawdzamy jej odpowiedzi.
Jednocześnie badacze przypominają o rzeczach znanych od dawna: warto regularnie rozwijać słownictwo, wracać do tych samych zadań, poprawiać własne wypowiedzi i pamiętać, że różni ludzie uczą się w różny sposób.
Kuchnia Metodyczna
Zapraszamy na pierwszy w tym roku akademickim odcinek podcastu „Kuchnia Metodyczna”.
Najnowszy odcinek nosi tytuł:
„Makaron z truskawkami, czyli co oczywiste, nie wszędzie jest oczywiste”
Rozmawiamy o różnicach kulturowych w klasie i na uczelni, o naszych własnych „oczywistościach” oraz o tym, jak nie pomylić odmiennego kodu kulturowego z brakiem motywacji, kultury czy kompetencji.
- Dlaczego student, który nie patrzy nam w oczy, wcale nie musi być niegrzeczny?
- Dlaczego cisza nie zawsze oznacza brak zaangażowania?
- Co dla jednych jest naturalnym sposobem dyskusji, dla innych może być przekroczeniem granicy?
- I co z tym wszystkim zrobić, kiedy pracujemy w coraz bardziej międzynarodowych grupach?
A makaron z truskawkami? Jest. I ma w tym wszystkim zaskakująco dużo sensu. 🍓
Zapraszamy do słuchania, komentowania i udostępniania.
Europejski Dzień Języków
26 września obchodzimy Europejski Dzień Języków – inicjatywę Rady Europy i Komisji Europejskiej, która od 2001 roku przypomina o znaczeniu różnorodności językowej oraz zachęca do nauki języków przez całe życie. Tegoroczne hasło brzmi „Języki jednoczą!” (Languages unite!).
Europejski Dzień Języków zwraca uwagę na bogactwo językowe i kulturowe Europy oraz na rolę języków w budowaniu porozumienia między ludźmi i kulturami. W inicjatywie uczestniczą instytucje edukacyjne, nauczyciele, uczniowie i studenci z całej Europy.
Jak można się włączyć?
Na oficjalnej stronie Europejskiego Dnia Języków można znaleźć m.in.:
- gry i quizy językowe,
- ciekawostki dotyczące języków,
- materiały i propozycje aktywności dla nauczycieli i studentów,
- informacje o wydarzeniach organizowanych z okazji Europejskiego Dnia Języków oraz możliwość zgłoszenia własnej inicjatywy do kalendarza wydarzeń.
W 2026 roku pojawiły się także nowe materiały, m.in. gra „Nazwij to!”, pozwalająca ćwiczyć słownictwo w różnych językach, oraz narzędzie umożliwiające nauczycielom tworzenie własnych zestawów wyzwań językowych.
Zachęcamy do wspólnego świętowania i odkrywania języków!
Rejestracja na lektoraty
Rejestracja na lektoraty w semestrze zimowym 2026/2027 odbywa się w czterech turach:
II tura – grupy dedykowane i otwarte
15 września 2026 r., godz. 21:00 – 5 października 2026 r., godz. 23:59
W tej turze możliwa jest rejestracja do grup dedykowanych i otwartych.
Limit: 60 żetonów LEK.
III tura – zapisy na drugi lektorat
8 października 2026 r., godz. 21:00 – 15 października 2026 r., godz. 23:59
W tej turze możliwa jest rejestracja na drugi lektorat.
Limit: 120 żetonów LEK.
IV tura – wyłącznie wyrejestrowanie
20 października 2026 r., godz. 21:00 – 22 października 2026 r., godz. 23:59
W tej turze możliwe jest wyłącznie wyrejestrowanie z zajęć. Rejestracja na nowe lektoraty nie będzie już możliwa.
I tura – zakończona
Pierwsza tura rejestracji odbyła się w dniach 1–30 czerwca 2026 r.
Limit: 60 żetonów LEK.
Zmiana lokalizacji
Od 24 sierpnia 2026 r. sekretariat ds. pracowniczych, gabinet Dyrektora CNJO oraz sekcja finansowa znajdują się w nowej lokalizacji przy ul. Oboźnej 8.
Nowa lokalizacja
Sekretariat ds. pracowniczych i gabinet Dyrektora CNJO
ul. Oboźna 8
pok. 109, I piętro
Sekcja finansowa
ul. Oboźna 8
pok. 113, I piętro
Do budynku można wejść zarówno od ul. Oboźnej, jak i od strony Kampusu Głównego Uniwersytetu Warszawskiego.
Podziękowania
Sobotni wieczór 16 maja 2026 w Pałacyku Konopackiego był naprawdę wyjątkowy. Już po raz drugi inscenizacje 10-minute plays przygotowane przez studentów UW bawiły i zachęcały do refleksji. Dziękujemy Państwu za Waszą obecność – frekwencja przebiła nasze najśmielsze oczekiwania! Ogromnie cieszymy się, że mogliśmy się podzielić z Państwem naszą pasją i miłością do teatru!
Naszą szczególną wdzięczność i podziękowania kierujemy też do:
Naszego sponsora CANAL+ POLSKA, który już po raz drugi nam zaufał i wspierał nas zarówno finansowo, jak i poprzez obecność pani Prezes Edyty Sadowskiej,
Władz Centrum Nauczania Języków Obcych, pana dyrektora Andrzeja Dąbrowskiego i pani dyrektor Anny Cegiełki,
Pracowników Pałacyku Konopackiego, którzy przyjęli nas z wielką gościnnością,
Naszych gości i współpracowników z zagranicy: Gertrude Gibbons z York University i prof.
Marka Rudnickiego z George Mason University,
Aktorów Teatru Witkacego: Joanny Banasik i Krzysztofa Wnuka, którzy przygotowali uczestników projektu do wyjścia na scenę,
Wykładowców i pracowników administracji UW, którzy serdecznie wspierali uczestników realizowanego przez CNJO projektu,
Autorów nagrodzonych i nadesłanych na konkurs sztuk,
Wszystkich osób, które wspierały nasze działanie w tym roku akademickim
Dziękujemy!
Dr Elżbieta Grzyb i uczestnicy projektu
II Festiwal 10-minute plays
Szanowni Państwo,
Serdecznie zapraszamy na II Festiwal 10-minute plays. Wydarzenie to jest zwieńczeniem międzynarodowego projektu realizowanego w Centrum Nauczenia Języków Obcych UW. W czasie prezentacji festiwalowych zaprosimy Państwa do obejrzenia sześciu autorskich sztuk, które wygrały konkurs literacki „Fail Better”. Chociaż każda z tych sztuk trwa zaledwie 10 minut, możemy zapewnić, że wszystkie zostaną z Państwem na dłużej. Zagramy po polsku i po angielsku. W drugiej części spotkania zaprosimy Państwa do udziału w „rozmowach istotnych” poświęconych problemom współczesności, w tym roku przewrotnie pytamy o (nie)obecność porażki w kulturze, języku i indywidualnym doświadczeniu każdego z nas.
16 maja 2026
Pałacyk Konopackiego, ul. Strzelecka 11/13
Program
Godz. 17.00 – 19.00. Część pierwsza: 10-minute plays na scenie.
- Ogłoszenie wyników konkursu literackiego na 10-minute play i wręczenie nagród.
Prezentacje miniatur dramatycznych nagrodzonych w konkursie.
- 00 – 19.30 Przerwa
Głosowanie publiczności na najlepszą inscenizację spośród zaprezentowanych sztuk.
Godz. 19.30 – 21.00 Część druga: „rozmowy istotne”.
- Dyskusja na temat porażki z udziałem zaproszonych gości i widzów.
- Rozmowa z twórcami zaprezentowanych sztuk.
Zapraszamy do odwiedzenia naszych mediów społecznościowych:
https://www.facebook.com/p/Festiwal-10-minute-plays-61567310784516/
W imieniu organizatorów i studentów zaangażowanych w projekt,
Dr Elżbieta Grzyb
Warsztaty teatralne w CNJO
🎭 Warsztaty teatralne w Centrum Nauczania Języków Obcych UW
📅 17–19 kwietnia 2026
W dniach 17–19 kwietnia 2026 r. w Centrum Nauczania Języków Obcych Uniwersytetu Warszawskiego odbyły się wyjątkowe warsztaty teatralne prowadzone przez aktorów Teatru Witkacego.
Zajęcia oparte były na miniaturach dramatycznych – zwycięskich tekstach konkursu literackiego „Fail Better”. Była to niepowtarzalna okazja, by zobaczyć, jak ich teksty nabierają scenicznego życia – rozwijane, interpretowane i przenoszone na deski teatru pod okiem profesjonalnych aktorów.
W warsztatach wzięli udział laureaci konkursu, studenci, którzy uczęszczają na za zajęcia ogólnouniwersyteckie prowadzone przez doktor Elżbietą Grzyb oraz absolwenci naszej uczelni, którzy stali się sympatykami tej formy dramatycznej.
Dziękujemy wszystkim uczestnikom za zaangażowanie, kreatywność i inspirującą atmosferę!
Wydarzenie zostało zrealizowane dzięki wsparciu finansowemu Canal+ Polska, za co serdecznie dziękujemy.
Dzień Otwarty
18 kwietnia 2026 odbył się Dzień Otwarty Uniwersytetu
Wyniki konkursu 10-Minute Plays
Szanowni Państwo,
Komitet Organizacyjny Festiwalu 10-Minute Plays ma przyjemność poinformować, że w dniu 25 marca 2026 roku rozstrzygnięto II edycję konkursu literackiego na 10-minute play Fail Better.
Po wnikliwej analizie nadesłanych prac, uwzględniającej ich wysoki poziom artystyczny, różnorodność podejść do tematu oraz oryginalność rozwiązań dramaturgicznych, Jury wyłoniło sześć nagrodzonych sztuk, których inscenizacje zostaną zaprezentowane podczas II edycji festiwalu, zaplanowanego na 16 maja.
Listę nagrodzonych prac i nazwiska autorów znajdziecie Państwo w protokole.
Komitet Organizacyjny Festiwalu będzie kontaktował się bezpośrednio z osobami nagrodzonymi drogą mailową w celu przekazania dalszych informacji organizacyjnych.
Organizatorem konkursu oraz festiwalu jest Centrum Nauczania Języków Obcych Uniwersytetu Warszawskiego (CNJO UW).
Pełny protokół z prac Jury dostępny jest tutaj.
Dr Elżbieta Grzyb
i Komitet Organizacyjny Festiwalu 10-minute plays